İLÇENİN HİKÂYESİYerleşimin gündelik hayatından iç surlara
Adakale dış kent, Gevhernik iç kale olarak anılır. Bu ayrım kapı, sur ve çevredeki cami, türbe ve ticaret yapılarının yerleşim içindeki görevlerini anlamayı kolaylaştırır. Kanuni dönemindeki kapı kitabesini daha eski yapı katmanlarının tek kuruluş tarihi sayma. Açık bölümde taş örgüyü ve savunma konumunu karşılaştır.
Kazı alanlarıyla ziyaretçi bölümü ayrılır; her sur boşluğuna veya yapı içine serbest geçiş varsayılmaz. Ferhatlı/Ahıza’da kitabe bulunmadığından kesin kurucu ve yıl yerine görülebilen duvar izleri anlatılır. Sofra molasında Artvin dönerinin kuzu, soğan ve şiş hazırlığını sor; il genelindeki tarifi her işletmenin aynı günlük tabağı sayma.